มนุษย์จะอยู่ได้นานสุดกี่ปี? นักวิทย์เฉลย "ขีดจำกัดสูงสุด" ต่อให้ชนะความแก่ชราได้

มนุษย์จะมีอายุยืนได้มากสุดกี่ปี? ผลวิจัยเผย "ขีดจำกัดสูงสุด" แม้จะเอาชนะความแก่ชราได้สำเร็จ

ฝันสลายไปตามๆ กันสำหรับสายไบโอแฮกกิ้ง (Biohacking) และคนที่อยากมีชีวิตอยู่เป็นอมตะ เมื่อผลการศึกษาล่าสุดได้ออกมาเปิดเผยถึง "ขีดจำกัดสูงสุด" ของอายุขัยมนุษย์ ต่อให้ในอนาคตวิทยาศาสตร์จะสามารถไขรหัสและเอาชนะความชราภาพได้ทั้งหมด แต่ร่างกายของคนเราก็ยังมีปราการธรรมชาติที่ไม่สามารถก้าวข้ามไปได้อยู่ดี

ไขลับรหัส DNA! ปัจจัยขัดขวางชีวิตอมตะ

ทีมนักวิจัยจากสถาบันวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสโกลโคโว (Skolkovo Institute of Science and Technology) ประเทศรัสเซีย ได้มุ่งเป้าศึกษาสิ่งที่เรียกว่า "การกลายพันธุ์ในเซลล์ร่างกาย" (Somatic Mutations) ซึ่งเป็นการเปลี่ยนแปลงของ DNA ที่ค่อยๆ สะสมอยู่ในเซลล์อย่างเงียบๆ ตลอดช่วงชีวิต

แม้ว่าการกลายพันธุ์หลายจุดจะไม่ส่งผลเสีย แต่ก็มีอีกไม่น้อยที่ทำลายเซลล์ รบกวนการทำงานของร่างกาย และนำไปสู่โรคร้ายตามวัย เช่น โรคมะเร็ง

นักวิทยาศาสตร์เน้นย้ำว่า การกลายพันธุ์เหล่านี้เป็นสิ่งที่ "หลีกเลี่ยงไม่ได้" เพราะเกิดขึ้นได้ตั้งแต่กระบวนการแบ่งเซลล์ตามธรรมชาติ ไปจนถึงปัจจัยภายนอกอย่างไวรัส สารเคมี หรือแม้กระทั่งรังสี UV จากแสงแดด

เพื่อหาคำตอบว่ามนุษย์จะอยู่ได้นานแค่ไหน ทีมวิจัยจึงได้สร้างแบบจำลองสมมติที่ "ปิด" กลไกความแก่ชราทั้งหมดที่สามารถย้อนกลับได้ แล้วปล่อยให้การกลายพันธุ์ของ DNA เป็นเพียงปัจจัยเดียวที่เหลืออยู่ ผลลัพธ์ปรากฏว่า ต่อให้หยุดความแก่ได้จริง อายุขัยเฉลี่ยสูงสุดของมนุษย์ก็จะถูกจำกัดไว้อยู่ที่ประมาณ 146 ถึง 194 ปี เท่านั้น

iStockphoto

"สมอง-หัวใจ" อวัยวะจุดอ่อนที่ยึดอายุขัยไว้

การศึกษายังพบข้อมูลน่าสนใจว่า อวัยวะแต่ละส่วนเสื่อมสภาพไม่เท่ากัน อวัยวะอย่าง "ตับ" หรือ "ผิวหนัง" มีการสร้างเซลล์ใหม่มาทดแทนของเก่าอยู่ตลอดเวลา ทำให้สามารถสลัด DNA ที่กลายพันธุ์ทิ้งไปได้ และอาจทำงานได้ปกตินานหลายพันปีหากไม่มีปัจจัยอื่นมาแทรกแซง

ทว่า อวัยวะสำคัญอย่าง "หัวใจ" และ "สมอง" กลับตรงกันข้าม เนื่องจากเซลล์ส่วนใหญ่ในอวัยวะเหล่านี้ไม่ได้แบ่งตัวเพื่อสร้างเซลล์ใหม่ขึ้นมาทดแทนได้ง่ายๆ ทำให้ความเสียหายจากการกลายพันธุ์สะสมไปเรื่อยๆ อย่างถาวร โดยแบบจำลองระบุว่า แค่ความเสียหายที่เกิดขึ้นกับเซลล์ประสาทสมองเพียงอย่างเดียว ก็ลดอายุขัยเฉลี่ยลงมาเหลือ 194 ปี และความเสียหายที่กล้ามเนื้อหัวใจก็ฉุดให้ลดลงมาเหลือ 208 ปี

Jean-Paul Pelissier

บทสรุปเรื่องอายุขัยมนุษย์

แม้ว่าการกลายพันธุ์ของ DNA จะตั้งเพดานอายุขัยมนุษย์ไว้ที่ราวๆ 156 ปี แต่วันนี้อายุขัยเฉลี่ยของคนส่วนใหญ่กลับอยู่เพียงครึ่งเดียวของตัวเลขนั้น นักวิจัยชี้ว่านั่นเป็นเพราะยังมีปัจจัยการแก่ชราอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ความสูญเสียสมดุลโปรตีน หรือการทำงานผิดปกติของไมโตคอนเดรีย

ทั้งนี้ สถิติมนุษย์ที่มีอายุยืนยาวที่สุดในโลกที่เคยบันทึกไว้เป็นของ "ฌาน กาลมอง" (Jeanne Calment) หญิงชาวฝรั่งเศส ซึ่งเสียชีวิตลงเมื่อปี 1997 ด้วยวัย 122 ปี กับอีก 164 วัน ซึ่งยังคงห่างไกลจากขีดจำกัดทางทฤษฎีอยู่อีกมาก

แหล่งอ้างอิง

1. New York Post